Şirket kurmak için sırayla neler yapılmalı?

Şirket Nasıl Kurulur? Yeni Şirket Kurma Yol Haritası

Şirket kurma kararı yalnızca bir sicil başvurusu değildir. Faaliyet alanını ve çalışma biçimini belirlemek, doğru uzmanlarla kuruluşu tamamlamak, ilk müşteriye güven veren iletişim kanallarını açmak ve para akışını izlenebilir hale getirmek aynı yolun parçalarıdır. Bu rehber, fikir aşamasından düzenli çalışan bir işletmeye geçerken hangi soruları hangi sırayla çözebileceğinizi gösterir.

Nasıl kullanılır? Her aşamanın sonunda yer alan kontrol listesini tamamlayın. Şirket türüne, bulunduğunuz ile ve faaliyet alanınıza göre değişen resmi işlemleri mali müşaviriniz ve ilgili kurumla doğrulayın. Aşağıdaki “ilk hafta” ve “ilk ay” başlıkları yasal süre değil, çalışma planı örneğidir.

Yeni şirket kurma yol haritası: önce ne, sonra ne?

01Karar verinMüşteri, faaliyet, bütçe
02Kuruluşu planlayınŞirket türü, mali müşavir, adres
03Resmi işlemleri tamamlayınSicil, vergi, ilgili kayıtlar
04Çalışma düzenini kurunBanka, iletişim, satış ve kayıtlar
05Ölçün ve geliştirinNakit akışı, müşteri, güvenlik

Bu sıra tek bir “herkese uyan” başvuru listesi değildir. Örneğin perakende mağaza, danışmanlık şirketi ve e-ticaret girişimi farklı izinlere, ödeme yöntemlerine ve belge süreçlerine ihtiyaç duyabilir. Önce iş modelini tarif etmek, sonradan gereksiz işlem ve yazılım değişikliğini azaltır.

1. İş fikrini ve faaliyet alanını somutlaştırın

“Ne satacağım?” sorusunu, “Kime, nasıl, hangi kanaldan ve hangi maliyetle satacağım?” sorularıyla tamamlayın. İlk müşteriye ulaşma yolunuz, tedarik ve teslimat biçiminiz, sözleşme ihtiyacınız ve tahsilat yönteminiz kuruluş kararını etkiler. Sadece bugünkü hizmeti değil, yakın dönemde eklemeyi düşündüğünüz faaliyetleri de mali müşavirle görüşün.

Kuruluş öncesi karar tablosu
SoruNetleştireceğiniz çıktıNeden önemli?
Müşteri kim?Bireysel, kurumsal veya her ikisiTeklif, sözleşme, ödeme ve iletişim biçimini belirler.
Ne sunulacak?Mal, hizmet, abonelik veya projeFaaliyet tanımı, stok ve belge akışı değişebilir.
Nerede çalışılacak?Ofis, mağaza, atölye, ev veya uzaktanAdres, kullanım hakkı ve olası izinler değerlendirilir.
İlk üç ayın gideri ne?Kira, uzman desteği, yazılım, iletişim, personelBaşlangıç sermayesi ve nakit tamponu görülür.
Kim hangi işi yürütecek?Kurucu, ortak, çalışan ve dış hizmetlerYetki, sorumluluk ve hesap erişimi karışmaz.
Bu aşamayı bitirmeden önce
  • Bir cümlelik faaliyet tanımı ve ilk müşteri profili yazın.
  • Beklenen gelir ve sabit giderleri kabaca aylık olarak çıkarın.
  • Fiziksel işyeri, ruhsat, mesleki izin veya özel düzenleme ihtimalini işaretleyin.

2. Şirket türünü ve mali müşaviri birlikte değerlendirin

Şahıs işletmesi, limited şirket veya anonim şirket seçimini yalnızca “kuruluş maliyeti” üzerinden yapmayın. Ortak sayısı, yatırım planı, sorumluluk, sermaye, yönetim, defter ve vergi süreçleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu karar için faaliyetiniz ve hedefinizle ilgili somut bilgilerle bir serbest muhasebeci mali müşavirden görüş alın. Gerekli olduğunda hukuk danışmanına da başvurun.

Şirket türü görüşmesine götürülecek başlıklar
BaşlıkMali müşavire sorulacak soru
Kurucular ve ortaklarTek kişi mi, ortaklı yapı mı; ileride ortak alınacak mı?
Faaliyet ve riskHangi faaliyet kodları, izinler ve sözleşmeler gündeme gelir?
İş hacmiBeklenen satış, gider ve çalışan sayısı hangi kayıt düzenini gerektirir?
FinansmanÖzkaynak, yatırımcı, kredi veya teşvik planı yapıyı nasıl etkiler?
SüreklilikOrtak çıkışı, yetki devri veya büyüme halinde ne değişir?

Görüşmede hizmet kapsamını da yazılılaştırın: kuruluş işlemlerini kim takip edecek, hangi beyannameler ve e-belge süreçleri izlenecek, size hangi verileri ne zaman iletmeniz beklenecek? İyi bir çalışma düzeni, kuruluş günü kadar sonraki aylar için de önemlidir.

Sonraki adım: Şirket türü, faaliyet açıklaması, merkez adresi, kurucu/ortak bilgileri ve yaklaşık başlangıç bütçesi netleşince kuruluş evrakı listesine geçin.

3. Kuruluş, sicil, vergi ve ilgili kayıtları sıraya koyun

Kuruluşun uygulama adımları şirket türüne ve yerel sicil müdürlüğüne göre değişebilir. Ticaret Bakanlığı, ticaret sicili işlemlerinin MERSİS üzerinden yürütüldüğünü açıklıyor. Ticaret sicili müdürlüğü tescil sürecinde temel temas noktasıdır. Bu nedenle internetteki eski bir “herkes notere gider” listesi yerine, seçtiğiniz kuruluş türü için güncel belge listesini mali müşaviriniz ve ilgili müdürlükle doğrulayın.

1

Bilgileri hazırlayın. Kurucu/ortak ve yetkili bilgileri, faaliyet açıklaması, ticaret unvanı seçenekleri ve işyeri adresinin kullanımına ilişkin belgeleri toplayın.

2

Başvuruyu planlayın. Mali müşavirinizle MERSİS kaydı, şirket sözleşmesi veya ilgili kuruluş bildirimi, imza işlemleri ve randevu gereksinimini netleştirin. Noter işlemi gerekiyorsa hangi belge için gerektiğini önceden sorun.

3

Sicil ve oda adımlarını tamamlayın. Ticaret sicili, ticaret/sanayi odası veya esnaf sicili/odası yolu işletmenin niteliğine göre farklılaşır. Başvuru sonucundaki tescil ve kayıt belgelerini dijital arşivinizde saklayın.

4

Vergi kaydını kontrol edin. Vergi mükellefiyetinin açılışını, iletişim bilgilerinin doğruluğunu ve varsa yoklama sürecini mali müşavirinizle izleyin. GİB, işe başlama bildiriminden sonra kontroller ve elektronik yoklama sürecini açıklıyor.

Önemli ayrım: Her şirket için aynı oda, noter, ruhsat veya personel işlemi geçerli değildir. Gıda, sağlık, taşımacılık, üretim gibi alanlarda faaliyete başlamadan önce ayrıca izin veya kayıt gerekebilir. Bu başlığı faaliyet adresiniz ve iş kolunuz için ayrıca kontrol edin.
Resmi işlemleri takip çizelgesi
İşKim takip eder?Elinizde kalması gereken çıktı
Kuruluş ve sicil başvurusuKurucu + mali müşavir / yetkili temsilciBaşvuru ve tescil kayıtları
Vergi mükellefiyeti ve yoklamaMali müşavir + kurucuVergi bilgileri ve işlem durumu
Oda, sicil ve faaliyet izinleriKurucu + ilgili kurumÜyelik, kayıt veya izin belgeleri
İmza ve temsil yetkileriYetkili kişilerGüncel yetki belgeleri

4. Banka hesabını ve ödeme akışını kurun

Kuruluş bilgileri netleştikten sonra işletmenin tahsilat ve ödeme düzenini kişisel işlemlerden ayırın. Bankanın istediği güncel şirket ve temsil belgelerini hazırlayın; internet bankacılığı yetkilerini görev bazında verin. POS, sanal POS, havale ve abonelik tahsilatı gibi yöntemleri müşteri tipinize göre seçin.

Ödeme düzeni kontrol listesi
  • Teklifte kullanılacak unvan, vergi ve banka bilgileri doğrulandı.
  • Tahsilat açıklaması, sipariş/teklif ve fatura arasında bağ kurulabiliyor.
  • Gider ödemeleri için onay yetkisi ve belge saklama yolu belirlendi.
  • Günlük hesap hareketlerini kimin kontrol edeceği yazıldı.

İlk günden itibaren her tahsilatı müşteri ve iş bazında eşleştirmek, ileride “satış var ama para nerede?” sorusunu önler. Banka hareketlerinin muhasebe kayıtlarına nasıl aktarılacağını mali müşavirinizle kararlaştırın.

5. Şirketin dijital kimliğini ve iletişimini oluşturun

Yeni bir işletmeye ulaşan müşteri çoğu zaman önce adını arar, sonra e-posta adresine ve web sayfasına bakar. Bu nedenle alan adı, kurumsal e-posta ve temel web varlığı kuruluşla paralel planlanabilir. Bunlar her işletme için aynı kapsamda yasal zorunluluk değildir; müşterinin sizi bulması ve güvenle iletişim kurması için pratik araçlardır.

Dijital hizmetler: hangisi ne zaman gerekli?
İhtiyaçDurumİlk karar
Alan adıÖnerilenŞirket adıyla uyumlu, kolay yazılan bir adres seçin; yenileme sorumlusu belirleyin.
Kurumsal e-postaÖnerilenTeklif, fatura ve destek için görev adreslerini ayırın; erişim yetkisini yönetin.
Web sitesiİşletmeye göreİlk aşamada hizmetler, iletişim ve güven bilgileri yeterli olabilir; satış modeli büyüdükçe geliştirin.
Telefon / santralİşletmeye göreÇağrıları kimin yanıtlayacağını, mesai dışı yönlendirmeyi ve kayıt ihtiyacını belirleyin.
Resmi e-belge altyapısıMali müşavirle doğrulayınFaaliyetiniz ve güncel mevzuatınıza uygun e-belge gereksinimini teyit edin.
Web sitesi yükümlülüğü: Tanıtım sitesi ihtiyacı işletmeye göre değişir; ancak Ticaret Bakanlığı bağımsız denetime tabi sermaye şirketleri için özel internet sitesi yükümlülüğü açıklıyor. Kapsamınızı uzmanla doğrulayın. İlk müşterinin sizi bulma ve size ulaşma yolunu planlamak için ilk müşteriyi bulma rehberine geçin.

Alan adı ve kurumsal e-posta

Alan adını seçerken yalnızca boş olup olmadığına bakmayın; marka yazımı, benzer adlarla karışma riski, uzun vadeli kullanım ve hesap sahipliği de önemlidir. Kayıt hesabı kurucu veya şirket kontrolünde olsun. Kurumsal e-postada info@, teklif@ ve destek@ gibi görev adreslerini planlayın; çalışan değişse bile müşteri yazışması kişisel hesapta kalmasın. Kurumsal Mail seçenekleri bu aşamadaki adres ve kullanım ihtiyacına göre değerlendirilebilir.

Web sitesi ve bulunabilirlik

İlk web sitesinin her özelliğe sahip olması gerekmez. Ne yaptığınızı, kime hizmet verdiğinizi, nasıl teklif alınacağını ve nasıl iletişim kurulacağını açık anlatması gerekir. Harita, çalışma saatleri, hizmet bölgesi, sık sorulan sorular ve uygun yasal metinler iş modeline göre eklenir. Web sitesi ve alan adı hizmeti planlanırken içerik sorumlusu ile güncelleme düzeni de belirlenmelidir.

Telefon, santral ve müşteri kaydı

Tek kişinin yanıtladığı işletmede sade bir telefon düzeni yeterli olabilir. Birden çok kişi veya şube olduğunda cevapsız çağrı, yönlendirme ve mesai saatleri önem kazanır. Bulut santral gibi çözümleri, gerçek çağrı hacmi ortaya çıktığında değerlendirin.

6. Tekliften tahsilata uzanan kayıt düzenini kurun

İşletmenin ilk satışından önce müşteriye teklifin nasıl gönderileceği, onayın nasıl alınacağı, işin nasıl teslim edileceği ve tahsilatın nasıl izleneceği yazılı olsun. Ön muhasebe, bu günlük ticari akışı görünür kılar; mali müşavirinizin tuttuğu yasal muhasebenin yerini aldığı varsayılmamalıdır.

TalepTeklifOnay / siparişTeslimBelgeTahsilat
Başlangıçta izlenmesi faydalı kayıtlar
KayıtNeyi cevaplar?Ne zaman kullanılır?
Cari hesapKimden alacaklı, kime borçluyuz?Her müşteri ve tedarikçi ilişkisiyle
Teklif / siparişNe vaat ettik, hangi fiyata?Satış öncesi ve teslim sırasında
Gelir / giderPara nereden geldi, nereye gitti?Günlük ve aylık kontrolde
StokHangi ürün ne kadar kaldı?Fiziksel ürün satılıyorsa
Tahsilat tarihiHangi ödeme gecikti?Vadeli satış yapılıyorsa

Bu veriler dağınık dosyalarda kalıyorsa bir web ön muhasebe sistemi iş akışını kolaylaştırabilir. Seçim yaparken teklif, cari hesap, gelir-gider, stok ve kullanıcı yetkilerinden hangilerine gerçekten ihtiyacınız olduğunu listeleyin. E-fatura ve e-arşiv entegrasyonunu ayrıca doğrulayın; yalnızca “fatura takibi” yazması, resmi e-belge düzenleme yeteneği anlamına gelmez.

E-Fatura ve e-Arşiv Fatura kararı

Hangi elektronik belgeyi ne zaman düzenlemeniz gerektiği faaliyet ve güncel kurallara göre değişir. GİB’in mükellefiyet ve e-belge açıklamalarını mali müşavirinizle birlikte kontrol edin. E-Fatura, e-Arşiv Fatura ve gerekiyorsa diğer e-belge türleri için başvuru, düzenleme, teslim ve saklama sorumluluğunu kimin üstleneceği net olmalıdır. Değişebilen ciro eşiklerini veya parasal sınırları eski bir rehbere dayanarak uygulamayın.

Satış başlamadan önce
  • Teklif şablonu, fiyat onay yetkisi ve ödeme koşulu hazır.
  • Müşteri, ürün/hizmet ve banka bilgileri tek yerde tutuluyor.
  • Belge düzenleme yöntemi mali müşavirle doğrulandı.
  • Geciken tahsilatları izleyecek kişi ve hatırlatma akışı belirlendi.

7. Personel alınacaksa işveren süreçlerini ayrı planlayın

İlk çalışanı işe almak, kuruluşun otomatik bir parçası değildir; ayrı bir işveren hazırlığı gerektirir. İşyeri bildirgesi, sigortalı işe giriş, ücret ve özlük kayıtları için güncel yükümlülükleri mali müşavirinizle ve SGK ile kontrol edin. SGK, işveren yükümlülüklerini ve istisnaları kendi sayfasında açıklıyor; işe giriş bildirimi çalışan fiilen başlamadan önce planlanmalıdır.

1

Rolü tanımlayın. Görev, çalışma yeri, ücret ve sorumluyu yazın.

2

Resmi hazırlığı tamamlayın. İşyeri ve çalışan bildirimlerini, sözleşme ve bordro akışını uzmanla teyit edin.

3

Erişim verin. E-posta, uygulama ve dosya erişimlerini göreve göre sınırlandırın; ayrılışta kapatma planı oluşturun.

4

Çalışma düzenini izleyin. Ekip büyüdükçe izin, vardiya ve devam takibi için PDKS veya personel yönetimi ihtiyacını değerlendirin.

Taşımacılık, saha ekibi veya vardiyalı çalışma varsa personel taşıma ve operasyon sistemleri ayrıca gündeme gelebilir. Bu kararları kuruluş paketinin otomatik parçası olarak değil, fiili iş akışına göre alın.

8. Belgeleri, erişimleri ve yedekleri koruyun

Kuruluş belgeleri, müşteri teklifleri, sözleşmeler, faturalar ve personel verileri farklı kişiler arasında dolaşırken kontrol kolayca kaybolur. Ortak bir klasör yapısı kurun; kimin hangi dosyayı görebileceğini belirleyin. Kritik hesaplarda güçlü ve birbirinden farklı parolalar ile mümkün olduğunda iki aşamalı doğrulama kullanın.

Asgari dijital düzen
Konuİlk uygulamaKontrol sorusu
Hesap sahipliğiAlan adı, e-posta, web ve yazılım hesaplarının sahibini kaydedin.Kurucu dışındaki biri ayrılırsa erişim sürer mi?
YetkilerHerkese yönetici yetkisi vermeyin.Kim müşteri verisini indirebilir veya silebilir?
YedeklemeÖnemli dosyaları düzenli ve ayrı konumda yedekleyin.Bir dosyayı gerçekten geri yükleyebiliyor musunuz?
GüncellemeCihaz ve uygulama güncellemelerine sorumlu atayın.Son güvenlik kontrolü ne zaman yapıldı?

9. İlk hafta ve ilk ay için uygulanabilir takvim

Aşağıdaki dönemler yasal başvuru süresi değildir. İşleri görünür kılmak için hazırlanmış örnek bir plan olarak kullanın; resmi süreleri ve özel faaliyet şartlarını ilgili kurumdan teyit edin.

Örnek çalışma takvimi
DönemÖncelikHafta sonu / ay sonu çıktısı
Karar öncesiFaaliyet, müşteri, fiyatlama, şirket türü ve uzman seçimiBir sayfalık iş planı ve kuruluş kontrol listesi
Kuruluş haftasıBaşvuru, sicil/vergi takibi, belge arşivi, banka hazırlığıDoğrulanmış resmi kayıtlar ve sorumlular
İlk çalışma haftasıAlan adı, e-posta, temel web sayfası, teklif ve tahsilat akışıMüşterinin size ulaşabildiği ve teklif alabildiği düzen
İlk ayGelir-gider, cari hesap, e-belge ve varsa personel süreçlerini gözden geçirmeİlk aylık nakit ve operasyon raporu
Sonraki aylarTahsilat, kârlılık, müşteri geri bildirimi ve güvenlik kontrolüGeliştirilecek üç somut süreç
İlk ay sonunda kendinize sorun
  • Hangi müşteriye hangi teklifi verdik ve sonuçlandı mı?
  • Vadesi geçen alacak veya kayda girmemiş gider var mı?
  • Vergi, e-belge ve personel işlemlerinin sorumlusu belli mi?
  • Alan adı, e-posta ve uygulama erişimleri şirketin kontrolünde mi?
  • Yeni müşterinin bizi bulup ulaşması kolay mı?

Sık yapılan hatalar ve daha iyi karşılıkları

Kuruluşta kaçınılabilecek aksaklıklar
Sık hataDaha iyi yaklaşım
Şirket türünü yalnızca ilk maliyete göre seçmekFaaliyet, ortaklık, risk ve büyüme planını uzmanla birlikte değerlendirmek
Noter, oda veya izin adımlarını herkese aynı sanmakSeçilen şirket türü ve il için güncel kurum listesini doğrulamak
Müşteri iletişimini kişisel e-postada tutmakAlan adı ve görev bazlı kurumsal adresler oluşturmak
Satışları dosyalarda, tahsilatları mesajlarda izlemekTeklif, cari hesap ve ödemeyi bağlantılı bir kayıt düzeninde toplamak
Ön muhasebeyi yasal muhasebenin yerine koymakİşletme kayıtları ile mali müşavir sorumluluğunu ayrı tanımlamak
Çalışan başlamadan SGK hazırlığını yapmamakİşe alma kararında bildirim ve özlük adımlarını önceden planlamak
Hesapları tek bir çalışanın kişisel erişiminde bırakmakHesap sahipliği, yetki ve yedekleme planı tutmak

Kuruluştan çalışan işletmeye geçiş

İlk satışın yapılması kuruluşun bittiği anlamına gelmez. Düzenli işletme; müşterinin size ulaşabildiği, teklif ve teslimin izlendiği, tahsilatın görüldüğü, belgelerin doğru düzenlendiği ve sorumlulukların belli olduğu düzendir. Bu rehberi belirli aralıklarla yeniden açıp eksikleri işaretleyin.

Kuruluş tamamlandıysa: Şirket kurduktan sonraki ilk 30 gün kontrol listesine geçin; resmi kayıt, iletişim, satış ve ay sonu kontrollerini haftalara bölün.

Alan adı ve web sitesi, kurumsal e-posta ve web ön muhasebe ihtiyacını birlikte planlamak bazen kurulum ve yönetim açısından kolaylık sağlar. Sizinsayfaniz.com üzerinden bu hizmetler için birlikte teklif isteyebilir, yeni kurulan işletmelere uygun toplu alım seçeneklerini sorabilirsiniz. Hangi hizmetin ilk günden gerekli olduğunu, hangisinin daha sonra eklenebileceğini iş modelinize göre belirleyin.

Şirketinizin dijital başlangıç listesini birlikte çıkaralım.

Faaliyet alanınızı, ekip büyüklüğünüzü ve öncelikli ihtiyacınızı paylaşın; kurumsal mail, web sitesi ve ön muhasebe için size uygun kapsamı değerlendirelim.

Teklif ve yol haritası isteyin

Resmi kaynaklar ve güncellik

Resmi işlem koşulları zamanla değişebilir. Başvuru öncesinde aşağıdaki kurum sayfalarını ve mali müşavirinizin yönlendirmesini kontrol edin.